Presidenti i Hungarisë pranon të japë dorëheqjen pasi ndryshimi i ligjit i jep fund mandatit të tij

Presidenti i Hungarisë, Tamas Sulyok ka pranuar të japë dorëheqjen pas nënshkrimit të një amendamenti kushtetues të miratuar nga partia në pushtet Tisza e kryeministrit, Peter Magyar.

Amendamenti do t’i japë fund menjëherë mandatit të Sulyok, duke përmendur “humbjen serioze të besimit” të shoqërisë tek një udhëheqës i zgjedhur në fillim të vitit 2024 nga ligjvënësit e partisë nacionaliste Fidesz të ish-kryeministrit Viktor Orbán.

Sulyok tha se nuk kishte zgjidhje tjetër veçse ta miratonte legjislacionin, pasi respektonte ligjin. Megjithatë, ish-gjyqtari i gjykatës kushtetuese paralajmëroi se reforma kishte dëmtuar sundimin e ligjit në Hungari.

Ai tha të shtunën: “Amendamenti i shtatëmbëdhjetë i kushtetutës ka shënuar një pikë kthese në demokracinë kushtetuese të Hungarisë.

“Duke larguar mbajtësit e funksioneve publike në një mënyrë që shkel hapur sundimin e ligjit… kjo vendos një precedent negativ që shkakton një plagë të thellë në vlerat kushtetuese të demokracisë, ndarjen e pushteteve dhe sundimin e ligjit.”

Legjislacioni ishte pjesë e përpjekjes së Hungarisë për të çmontuar bastionet e pushtetit të Orban-it, pasi rrëzoi udhëheqësin e krahut të djathtë në një fitore të thellë zgjedhore në prill.

Orban, për të cilin kritikët thonë se i dobësoi institucionet demokratike gjatë 16 viteve të tij në pushtet, kritikoi reformat në Facebook.

Ai tha: “Tirania nuk është më një kërcënim, por realitet. Nëse kjo mund t’i bëhej presidentit, nesër, askush nuk do të ishte i sigurt.”

Fidesz është përballur me një sërë dorëheqjesh të profilit të lartë dhe një rënie të mbështetjes publike që nga humbja e zgjedhjeve në prill.

Parlamenti, ku partia hungareze e qendrës së djathtë Tisza ka shumicën prej dy të tretash, gjë që i lejon asaj të ndryshojë çdo ligj, do të zgjedhë një president të ri i cili do të shërbejë deri në hyrjen në fuqi të një kushtetute të re ose për një maksimum prej pesë vjetësh.

Pasi Sulyok nënshkroi amendamentin, Magyar tha se kryetarja e parlamentit, Agnes Forstthoffer, do të merrte rolin e presidentes së përkohshme nga e hëna.

Amendamenti gjithashtu vendos një afat prej 12 vitesh për ligjvënësit dhe përcakton një moshë daljeje në pension prej 70 vjeç për gjyqtarët e gjykatës kushtetuese, gjë që do ta detyrojë presidentin aktual të gjykatës, aleatin e Orbán, Péter Polt, të dalë në pension, raportoi Reuters.

Magjari i kishte bërë thirrje vazhdimisht Sulyok të jepte dorëheqjen, duke e akuzuar atë se nuk arriti të përfaqësonte unitetin kombëtar në çështjet kryesore dhe se po i shërbente interesave të Orbán-it dhe qeverisë së tij.