‘The Guardian’: Kosova voton sot për t’i dhënë fund krizës politike

Qytetarët në Kosovë po votojnë sot në kuadër të zgjedhjeve të parakohshme parlamentare me shpresën e zgjidhjes së një ngërçi politik që e ka kapluar kombin e vogël ballkanik prej disa muajsh.

Zgjedhjet e parakohshme u caktuan pasi partia qeverisëse Vetëvendosje e kryeministrit Albin Kurti nuk arriti të formojë një qeveri pavarësisht se fitoi shumicën e votave në zgjedhjet e 9 shkurtit.

Kjo ishte hera e parë që Kosova nuk arriti të formonte një qeveri që kur shpalli pavarësinë nga Serbia në vitin 2008, pas luftës së viteve 1998-99 që përfundoi me një fushatë bombardimi të NATO-s.

Partia e kryeministrit është përsëri favoritja në garë, por është e paqartë nëse do të arrijë të sigurojë shumicën këtë herë në parlamentin me 120 anëtarë, pasi partitë e tjera kryesore refuzuan një aleancë. Sipas ligjeve zgjedhore të Kosovës, 20 vende parlamentare u caktohen automatikisht përfaqësuesve të serbëve etnikë dhe partive të tjera të pakicave.

Një votim tjetër i papërfunduar do ta thellonte më tej krizën. Kosova nuk ka miratuar një buxhet për vitin e ardhshëm, duke shkaktuar frikë për efekte të mundshme negative në ekonominë tashmë të dobët të vendit me 2 milionë banorë.

Ligjvënësit gjithashtu do të zgjedhin një president të ri në mars, pasi mandati i Presidentes Vjosa Osmani skadon në fillim të prillit. Nëse edhe kjo dështon, duhet të mbahen zgjedhje të tjera të parakohshme.

Partitë kryesore të opozitës janë Lidhja Demokratike e Kosovës dhe Partia Demokratike e Kosovës. Ato e kanë akuzuar Kurtin për autoritarizëm dhe për armiqësim me aleatët e Kosovës, SHBA-në dhe Bashkimin Evropian, që kur ai erdhi në pushtet në vitin 2021.

Një ish-i burgosur politik gjatë sundimit të Serbisë në Kosovë, Kurti ka mbajtur një qëndrim të ashpër në bisedimet e ndërmjetësuara nga Bashkimi Evropian për normalizimin e marrëdhënieve me Beogradin. Në përgjigje, BE dhe SHBA-të vendosën masa ndëshkuese. Kurti ka premtuar të blejë pajisje ushtarake për të rritur sigurinë.

Partia e Kurtit në zgjedhjet e mëparshme fitoi rreth 42% të votave, ndërsa dy partitë kryesore rivale kishin së bashku rreth 40%. Analistët thonë se edhe ndryshimet më të vogla në shifra të dielën mund të jenë vendimtare për shpërndarjen e ardhshme të pushtetit, por asgjë nuk është e sigurt.

Ilmi Deliu, një pensionist 71-vjeçar nga Prishtina, tha se shpresonte që zgjedhjet të sillnin një ndryshim ose “do të përfundojmë në një humnerë”.

“Të rinjtë nuk duan më të jetojnë këtu”, tha ai.

Tensionet me serbët etnikë të trazuar në veri shpërthyen në përleshjet në vitin 2023, kur dhjetëra paqeruajtës të udhëhequr nga NATO u plagosën. Në një hap pozitiv, kryetarët e bashkive serbe morën pushtetin këtë muaj në mënyrë paqësore atje pas një votimi komunal.

Kurti gjithashtu ka rënë dakord të pranojë migrantë nga vendet e treta të deportuar nga SHBA-të, si pjesë e masave të ashpra kundër imigracionit nga administrata Trump. Një migrant ka mbërritur deri më tani, thanë autoritetet për Associated Press.

Kosova ka një nga ekonomitë më të varfra në Evropë. Është një nga gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor që përpiqen të anëtarësohen përfundimisht në BE, por si Kosova ashtu edhe Serbia janë duhet së pari duhet të normalizojnë marrëdhëniet.