Trump: Mund të vendosë tarifa për vendet që nuk pajtohen për aneksimin e Groenlandës

Presidenti Donald Trump kërcënoi të premten se do të vendoste tarifa për vendet që nuk pajtohen me ambiciet e tij për të aneksuar Groenlandën.

Trump tha në një takim në Shtëpinë e Bardhë se ai “mund të vendosë një tarifë mbi vendet nëse nuk pajtohen me Grenlandën”, e cila është një territor vetëqeverisës që kontrollohet nga Danimarka.

Ai nuk tha se cilat vende mund të goditen me tarifa të reja, ose çfarë autoriteti do të përdorte për të përdorur tarifat në ndjekje të qëllimit të tij.

Së bashku me Danimarkën dhe Groenlandën, edhe vende të tjera kundërshtojnë ambiciet e tij, dhe shumë në SHBA kanë shprehur skepticizëm në lidhje me një blerje.

Ndërsa Trump fliste, një delegacion dypartiak i Kongresit po vizitonte Groenlandën për të treguar mbështetje për territorin.

Grupi prej 11 anëtarësh përfshinte republikanë që shprehën shqetësime në lidhje me thirrjet e presidentit që SHBA-të të përvetësojnë në një farë mënyre Groenlandën për arsye sigurie kombëtare. Ata u takuan me deputetë, si dhe me kryeministren daneze Mette Frederiksen dhe homologun e saj nga Groenlanda, Jens-Frederik Nielsen.

Udhëheqësi i grupit, senatori demokrat Chris Coons, tha se udhëtimi i tyre kishte për qëllim të dëgjonte vendasit dhe të sillte pikëpamjet e tyre në Uashington “për të ulur përshkallëzimet”.

Trump ka thënë se Groenlanda është jetike për sigurinë e SHBA-së, dhe se SHBA-të do ta merrnin atë “në mënyrën e lehtë” ose “në mënyrën e vështirë”, një referencë për idetë për të blerë ishullin ose për ta marrë atë me forcë.

“Mund t’u vendos një tarifë vendeve nëse nuk pajtohen me Groenlandën, sepse ne kemi nevojë për Groenlandën për sigurinë kombëtare”, tha Trump në takimin e Shtëpisë së Bardhë.

Groenlanda është pak e populluar, por e pasur me burime dhe vendndodhja e saj midis Amerikës së Veriut dhe Arktikut e bën atë të pozicionuar mirë për sistemet e paralajmërimit të hershëm në rast të sulmeve me raketa dhe për monitorimin e anijeve në rajon.

SHBA-të tashmë kanë më shumë se 100 personel ushtarak të stacionuar përgjithmonë në bazën e tyre në Pituffik, një strukturë që është operuar nga SHBA-të që nga Lufta e Dytë Botërore.

Sipas marrëveshjeve ekzistuese me Danimarkën, SHBA-të kanë fuqinë të sjellin sa më shumë trupa që duan në Grenlandë.

Por Trump ka thënë se SHBA-të duhet ta “zotërojnë” atë për ta mbrojtur siç duhet kundër sulmeve të mundshme ruse ose kineze.

Danimarka ka paralajmëruar se veprimi ushtarak do të shënonte fundin e NATO-s – aleancës transatlantike të mbrojtjes ku SHBA-të janë partneri më me ndikim.

NATO punon mbi parimin që aleatët duhet të ndihmojnë njëri-tjetrin në rast sulmi nga jashtë, ajo kurrë nuk është përballur me një opsion ku një anëtar do të përdorte forcën kundër një tjetri.

Aleatët evropianë janë mbledhur në mbështetje të Danimarkës.

Ata kanë thënë gjithashtu se rajoni i Arktikut është po aq i rëndësishëm për ta dhe se siguria e tij duhet të jetë një përgjegjësi e përbashkët e NATO-s – me SHBA-në të përfshirë.

Për këtë qëllim, disa vende, përfshirë Francën, Gjermaninë, Suedinë, Norvegjinë, Finlandën, Holandën dhe Mbretërinë e Bashkuar, kanë dërguar një numër të kufizuar trupash në Grenlandë në një të ashtuquajtur mision zbulimi.

Presidenti francez Emmanuel Macron tha se së shpejti do të dërgohen “asete tokësore, ajrore dhe detare”.

Vizita e kongresmenit amerikan vjen disa ditë pasi bisedimet e nivelit të lartë në Uashington dështuan ta bindnin Trumpin nga planet e tij.

Delegacioni përfshin senatorë dhe anëtarë të Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA-së, të cilët janë mbështetës të zjarrtë të NATO-s.

Edhe pse Coons dhe shumica e delegacionit janë kundërshtarë demokratë të Trump, grupi përfshin senatorët republikanë Thom Tillis dhe Lisa Murkowski.

I pyetur se çfarë mund të bënin anëtarët e zgjedhur të Kongresit për të ndaluar Trumpin, Murkowski tha se Kongresi kishte rolin e tij në vendimmarrjen për shpenzimet në SHBA – një referencë për aftësinë e ligjvënësve për të mos autorizuar para për operacione ushtarake.

Deputetja e Groenlandës, Aaja Chemnitz, tha se takimi me ligjvënësit amerikanë e kishte bërë “shpresëplotë”. Ajo i tha BBC-së: “Ne kemi nevojë për miq. Ne kemi nevojë për aleatë.”

E pyetur për hendekun e madh midis pikëpamjes së Shtëpisë së Bardhë dhe pozicionit të Groenlandës dhe Danimarkës, ajo tha: “Është një maratonë, jo një sprint i shkurtër”.

“Presioni nga pala amerikane është diçka që e kemi parë që nga viti 2019. Do të ishte naive të mendosh se gjithçka ka mbaruar tani”.

Ajo shtoi: “Po ndryshon pothuajse orë pas ore. Pra, sa më shumë mbështetje të marrim, aq më mirë.”

Murkowski është një nga sponsorët e një projektligji dypartiak që synon të pengojë aneksimin e Grenlandës.

Një kongresmen republikan ka paraqitur gjithashtu një projektligj rival në mbështetje të aneksimit të ishullit.

I dërguari i Trump në Groenlandë, Jeff Landry, i tha Fox News të premten se SHBA-të duhet të flasin me udhëheqësit e Groenlandës, jo me Danimarkën.

“Unë besoj se ka një marrëveshje që duhet dhe do të arrihet sapo të përfundojë kjo çështje”, tha ai.

“Presidenti është serioz. Mendoj se i ka përcaktuar gjërat. I ka thënë Danimarkës se çfarë kërkon dhe tani është çështje që Sekretari i Shtetit Rubio dhe Zëvendëspresidenti JD Vance të arrijnë një marrëveshje. Shtetet e Bashkuara kanë qenë gjithmonë një palë mikpritëse. Ne nuk shkojmë atje duke u përpjekur të pushtojmë askënd dhe të marrim përsipër vendin e askujt. Ne themi: ‘Dëgjoni. Ne përfaqësojmë lirinë. Ne përfaqësojmë forcën ekonomike. Ne përfaqësojmë mbrojtjen”, u shpreh ai.