Komiteti Shqiptar i Helsinkit: Teprohet me masat arrest me burg, mbi 18 milionë euro kosto për të mbajtur të paraburgosurit

Sistemi shqiptar i drejtësisë kërkon dhe jep me tepricë masa arrest me burg duke shkaktuar mbipopullim shqetësues të paraburgimeve, kosto të lartë për buxhetin e shtetit dhe probleme për trajtimin e të miturve.

Këtë e ka nxjerrë në pah një raport i fundit i Komitetit Shqiptar të Helsinkit (KShH) i cili vë në dukje se vetëm gjatë vitit 2019, shteti shqiptar pagoi mbi 18 milionë euro (2.2 miliardë lekë) për të mbajtur në paraburgim 2,268 persona.

Një pjesë e të paraburgosurve janë vënë në këtë masë për shkelje penale që nuk konsiderohen si rrezikshmëri e lartë shoqërore, për këtë pjesë KShH kujton periudhën pas vitit 2015 kur vjedhja e energjisë elektrike apo shkelja e rregullave të qarkullimit duke drejtuar mjetin nën efektin e alkoolit u konsideruan shkelje penale.

Komiteti shprehet se problemet me masat “arrest me burg” shtrihen përtej gjykatave, duke përfshirë edhe organin e akuzës, policinë gjyqësore, por dhe avokatët.

Raporti, i cili është i pari i këtij lloji në Shqipëri, ka analizuar rreth 400 seanca dhe mbi 1,800 vendime gjyqësore.

Prej tyre është nxjerrë si përfundim se proceset që shqyrtojnë masat e sigurisë janë kthyer në “procese mekanike”, “formale” dhe shpesh “me mbrojtje jo aktive”, kjo pasi avokatët përgjithësisht “nuk paraqesin prova për të mbrojtur të drejtat e klientëve”.

KShH e argumenton këtë me faktin se, kryesisht avokatët e caktuar nga shteti, nuk kanë mjaftueshëm kohë për të takuar dhe folur me personat apo familjarët e tyre.

Mbipopullimi i sistemit të burgjeve dhe efektet negative që lindin prej saj, sidomos për rastet e të miturve dhe të rinjve, nuk është marrë asnjëherë parasysh nga vendimet e gjykatave të shqyrtuara nga KShH.

Komiteti thekson se në masa shumë të rralla është përdorur masa e sigurimit kundrejt garancisë pasurore.

Krahasuar me një vit më parë (2018, 5.18 për qind) në vitin 2019 kishte më shumë të mitur në paraburgim (6 për qind e të paraburgosurve).

Raporti ngre shqetësimin për zhvillimin pa një arsye të specifikuar të seancave gjyqësore me dyer të mbyllura, ndërsa thekson faktin se gjykatat paragjykojnë qytetarët duke i konsideruar automatikisht persona të rrezikshëm nëse ata janë me precedencë penale.