Si e konsolidoi mafia shqiptare tregtinë e drogës në Amerikën Latine?

Të organizuar, diskretë dhe me struktura të sofistikuara biznesi, anëtarët e mafies shqiptare janë shndërruar në një nga shpërndarësit kryesorë të kokainës në Evropë. Sipas një analize të publikuar nga “Bloomberg Línea”, organizatat shqiptare të krimit të organizuar janë vendosur në mënyrë strategjike në Amerikën Latine që nga fundi i viteve ’90, duke krijuar lidhje të forta me zinxhirin e prodhimit dhe shpërndarjes së drogës që nis nga Peru dhe Kolumbia, deri në portet evropiane.

Pas rënies së komunizmit dhe konflikteve në Ballkan, një valë e re emigracioni u përhap në Perëndim. Në mesin e kësaj vale, anëtarë të grupeve kriminale shqiptare gjetën terren të favorshëm në vendet e Amerikës Latine, ku sot janë të pranishëm në shtete si Brazili, Ekuadori, Kolumbia dhe Peruja. Ata bashkëpunojnë me kartelet më të mëdha të drogës në rajon, përfshirë Kartelin Sinaloa dhe atë Jalisco Nueva Generación në Meksikë.

Ekspertët theksojnë se një nga tiparet që e bën mafien shqiptare të vështirë për t’u çmontuar është struktura familjare. “Anëtarët janë zakonisht të afërm me njëri-tjetrin bir, nip, kushëri dhe kjo e bën pothuajse të pamundur që dikush të japë informacione kundër klanit,” shpjegon Victor Sánchez, studiues në Universitetin Autonom të Coahuila, Meksikë. Kjo e afron atë me ‘Ndrangheta-n italiane dhe e dallon nga mafiet e tjera si Cosa Nostra apo Camorra.

Luis Córdova Alarcón, ekspert në Universitetin Qendror të Ekuadorit, tregon se grupet shqiptare kanë shfrytëzuar kompani fantazmë eksporti kryesisht në sektorin e bananeve për të maskuar transportin e drogës drejt Evropës. Një rast konkret është ai i Dritan Gjikës, i arrestuar në Emiratet e Bashkuara Arabe, i cili themeloi një rrjet kompanish në Ekuador për të eksportuar kokainë të fshehur mes bananeve.

Auditimet e fundit kanë zbuluar mbi 50 kompani të tilla fiktive që operonin gjatë një sistemi të kontrolluar nga Ministria e Bujqësisë në administratën Correa. Ekspertët flasin për një nivel të lartë pandëshkueshmërie dhe përfshirje të drejtpërdrejtë të zyrtarëve në trafikimin e drogës.

Në vend të konfrontimeve të dhunshme, mafia shqiptare ka ndjekur një strategji të integrimit në strukturat ekzistuese të krimit të organizuar. Sipas ekspertëve, kjo i ka lejuar asaj të bashkëpunojë me kartelët pa u përplasur, duke shmangur vëmendjen e autoriteteve dhe duke ruajtur një profil të ulët.

Në Kolumbi, mafia shqiptare mban lidhje me grupe si Clan del Golfo dhe ish-anëtarë të FARC, ndërsa në Ekuador dhe Peru, ata operojnë përmes “korrierëve” dhe “emisarëve” – individë të përzgjedhur që përfaqësojnë interesat e grupeve në rajon. Këta persona zotërojnë njohuri të gjuhëve të huaja, përvojë ndërkombëtare dhe kapacitet për të ndërtuar marrëdhënie biznesi me grupe të tjera kriminale.

Sipas të dhënave të OKB-së, në dekadën e fundit, prodhimi i kokainës është rritur me 880%. Në këtë klimë të re, mafia shqiptare ka ditur të pozicionohet si një aktor kyç në zinxhirin ndërkombëtar të trafikut. Ndërsa kartelët meksikanë janë përqendruar në prodhimin e fentanilit për tregun amerikan, grupet shqiptare janë bërë furnizuesit kryesorë për Evropën.

Rënia e grupeve të centralizuara si FARC ka krijuar hapësira për struktura më fleksibël dhe të fragmentuara një terren i përshtatshëm për grupet shqiptare, të cilat kanë ditur të përshtaten dhe të depërtojnë në shoqëritë lokale. Disa prej tyre janë martuar me gra vendase dhe kanë falsifikuar dokumente për të shmangur zbulimin.

Një rast simbolik është ai i Dritan Rexhepit, lider i organizatës “Kompania Bello”, i cili, megjithëse u arrestua në vitin 2014 në Ekuador, arriti të vazhdojë të drejtojë aktivitetet kriminale nga burgu.

Sipas një raporti të ndjerë nga ish-kandidati presidencial Fernando Villavicencio – i vrarë në gusht të vitit të kaluar mafia shqiptare ka depërtuar në institucionet e sigurisë në Ekuador. Në raport përmendet emri i ish-komandantes së Policisë, Tannya Varela, e cila dyshohet se ka bashkëpunuar me rrjetet shqiptare.

Villavicencio gjithashtu zbuloi lidhjet mes trafikantit Dritan Gjika dhe biznesmenit Rubén Cherres, mik i kunatit të ish-Presidentit Guillermo Lasso një skandal që kontribuoi në rënien e qeverisë së tij.

Sot, në Amerikën Latine veprojnë të paktën shtatë grupe të mëdha ballkanike, përfshirë Kompaninë Bello, Klanin e Lazaratit, Klanin Farruku, Grupin Sarić dhe Klanin Tito & Dino. Shumica e tyre kanë bazat në Ekuador, vend ku në vitin 2008 qeveria e Correa-s hoqi vizat për një numër të madh shtetesh, përfshirë Shqipërinë duke hapur rrugën për një infiltrim të lehtë të trafikantëve që kërkonin të shmangnin drejtësinë evropiane.

Raporti i fundit i OKB-së për drogën për vitin 2025 vëren se dhuna që dikur ishte karakteristike për Amerikën Latine po shpërndahet gjithnjë e më shumë në qytetet e Evropës Perëndimore një tjetër paralajmërim për përshkallëzimin e ndikimit të mafieve ballkanike, ku mafia shqiptare ka marrë rolin e protagonistes kryesore.

LEXONI GJITHASHTU:

• Detaje nga vrasja në Pogradec: Selmani kishte një lidhje 8-vjeçare me 52-vjeçaren

• Si u zbulua autori i dyshuar i vrasjes së 52-vjeçares, ç’kapën kamerat e sigurisë