Ambasada kineze dhe Britania e Madhe në një “luftë të ftohtë”, çfarë po ndodh?

Një poster me fotografinë e një gruaje të re, Carmen Lau, është shpërndarë në Mbretërinë e Bashkuar, ku ajo kërkohet nga autoritetet e Hong Kongut dhe ofrohet një shpërblim prej një milion dollarësh të Hong Kongut për informacion rreth saj.

Carmen ndodhet përballë një ndërtese historike në Londër, ish-selia e Royal Mint, që Kina synon ta kthejë në ambasadën e saj të re gjigante. Ndërtesa, që ndodhet përballë Kullës së Londrës, tashmë është nën mbikëqyrje të rojeve kineze dhe të mbuluar me kamera sigurie.

Carmen, ish-këshilltare pro-demokracisë në Hong Kong, iku në vitin 2021 pasi qeveria kineze filloi arrestimin e aktivistëve dhe imponoi ligje besnikërie ndaj shtetit. Ajo thotë se ka qenë në shënjestër të mediave shtetërore kineze, është përndjekur dhe ndaj saj janë lëshuar dy urdhër-arreste për akuza të lidhura me sigurinë kombëtare.

Shqetësimet për ambasadën kineze nuk kufizohen vetëm te çështjet politike. Shumë kundërshtarë, përfshirë banorë të zonës, janë të shqetësuar për sigurinë dhe privatësinë e tyre. Zona dikur ka pasur rol kyç në infrastrukturën financiare britanike, dhe disa ekspertë paralajmërojnë për rrezik spiunazhi, pasi nëntoka përmban kabllo me të dhëna sensitive.

Për më tepër, në zonë ndodhet një qendër telefonike që mendohet se mund të përdoret për përgjim të mundshëm. Një ish-zyrtar amerikan me përvojë në siguri kombëtare ka deklaruar se përgjimi nga ajo distancë është teknikisht i mundur dhe shumë i vështirë për t’u zbuluar.

Protestues nga Hong Kongu, Tibeti dhe komunitete të tjera kanë organizuar demonstrata kundër planit për ambasadën. Kundërshtimi ka ardhur edhe nga këshilli lokal, që në vitin 2022 refuzoi lejen për shkak të shqetësimeve për sigurinë dhe ndikimit në turizëm.

Pas ardhjes në pushtet të Laburistëve në vitin 2024, Kina dorëzoi sërish të njëjtin projekt, pa ndryshime. Presidenti Xi Jinping e ngriti çështjen gjatë një telefonate me kryeministrin britanik Sir Keir Starmer.

Qeveria britanike ka hequr dorë nga shqyrtimi i planit në nivel lokal, duke ia kaluar vendimin zëvendëskryeministres Angela Rayner, pasi u shty nga Sekretari i Jashtëm David Lammy.

Ky vendim është pjesë e një përpjekjeje për të rivendosur marrëdhëniet me Kinën, pas përfundimit të asaj që më parë quhej “epoka e artë” e bashkëpunimit. Megjithatë, kjo përpjekje po përplaset me sfida serioze për shkak të shqetësimeve për të drejtat e njeriut dhe sigurinë kibernetike.

Disa zyrtarë të sigurisë në Britani dhe SHBA paralajmërojnë se ambasada mund të përdoret për mbikëqyrje ndaj qytetarëve dhe për ndikim të paligjshëm në çështjet e brendshme. Ndërkohë, mbështetësit e projektit argumentojnë se një ambasadë e madhe do të përmirësonte marrëdhëniet dhe do të sillte investime.

Profesorë dhe ekspertë thonë se Kina është shumë pragmatike dhe nuk do ta ndërpresë tregtinë me Britaninë vetëm për shkak të një vendimi mbi ambasadën. Por po aq real është rreziku që një ambasadë e këtij niveli të përdoret për qëllime të dyshimta.

Banorët lokalë janë të shqetësuar për protestat, trazirat dhe rreziqet që mund të sjellë ambasada në jetën e përditshme. Ndërkohë, vetë Carmen Lau ka frikë se mund të përfundojë në duart e qeverisë kineze nëse kapet apo dërgohet në atë ndërtesë.

Ajo dhe shumë të tjerë e shohin ambasadën si simbol të presionit dhe ndikimit që Kina kërkon të ushtrojë në tokën britanike. Zyrtarë të lartë si Lord Peter Ricketts theksojnë se Britania duhet të balancojë interesat ekonomike me sigurinë kombëtare.

Ambasada kineze mohon akuzat dhe e quan opozitën ndaj planit “një lëvizje të turpshme nga forcat anti-Kinë”. Sidoqoftë, vendimi që pritet nga qeveria britanike do të jetë një provë serioze për qasjen e saj ndaj marrëdhënieve me Kinën.

Nëse ambasada miratohet, mund të përfaqësojë një kthesë të madhe në marrëdhëniet dypalëshe por edhe një rrezik të heshtur për sigurinë dhe liritë në Mbretërinë e Bashkuar.

LEXONI GJITHASHTU: 

• Pas Britanisë dhe Francës, edhe Kanadaja drejt njohjes së Palestinës në shtator
• Çfarë do të thotë nëse Britania njeh Palestinën?