Krijimi e Gjykatës Speciale për Ukrainën, vendoset në rrezik! Shqetësim buxheti

Një propozim nga Këshilli i Evropës për krijimin e një tribunali ndërkombëtar për Ukrainën mund të jetë në rrezik për shkak të shqetësimeve buxhetore. Donatorët evropianë besojnë se SHBA do të vazhdojë të tërhiqet nga mbështetja për Kievin nën administratën Trump, gjë që e vështirëson përpjekjen e evropianëve për të mbledhur fondet e nevojshme për të mbuluar shpenzimet.

Krijimi i një tribunali special për të gjykuar krimet e agresionit kundër Ukrainës po has vështirësi financiare, sipas disa burimeve të njohura me çështjen që folën për Euronews, duke theksuar sfidat që përballen vendet evropiane për të mbajtur angazhimet e tyre financiare pa mbështetjen e Shteteve të Bashkuara.

Tribunali special u ra dakord në mënyrë bilaterale mes Këshillit të Evropës dhe presidentit të Ukrainës, Volodymyr Zelenskyy, në qershor, dhe për funksionimin efektiv të tij kërkohet financim nga shumë partnerë.

Donatorët evropianë tani shqetësohen se SHBA do të vazhdojë politikën e saj të distancimit nga institucionet multilaterale, duke e bërë më të vështirë përpjekjen për mbledhje fondesh.

Megjithëse Këshilli i Evropës përbëhet zyrtarisht nga 46 anëtarë, çdo shtet që dëshiron mund të marrë pjesë në Tribunalin Special. Euronews i kërkoi autoriteteve amerikane një koment mbi interesin e mundshëm të administratës Trump për t’u përfshirë, por nuk mori përgjigje deri në momentin e publikimit.

Meqenëse nga Uashingtoni po vijnë gjithnjë e më pak fonde për Ukrainën, vetë zbatimi i tribunali është në rrezik, thanë për Euronews tre burime që kërkuan anonimitet, pasi çështja ende po diskutohet privatisht.

Evropianët e kuptojnë se do t’u duhet të bëjnë zgjedhje të vështira për projektet që do të financojnë, pasi barra kryesore e ndihmës financiare, humanitare dhe ushtarake për Ukrainën po bie mbi ta ndërsa SHBA tërhiqet.

Këshilli i Evropës fillimisht paraqiti një projektbuxhet që parashikon kosto operative totale për tribunalin rreth 75 milionë euro në vit, sipas tre burimeve të njohura me çështjen. Financimet shtesë për godinën dhe sigurinë do ta rrisin më tej koston. Tribunali do të vendoset në Holandë.

Bashkimi Evropian pritet të kontribuojë me rreth 10 milionë euro në vit, sipas burimeve që folën për Euronews.

Evropa përballet me zgjedhje të vështira për financim

Vendet evropiane të G7-ës  Franca, Gjermania, Italia dhe Mbretëria e Bashkuar — janë donatorët kryesorë të Këshillit të Evropës. Aktualisht nuk është e qartë nëse ato do të marrin pjesë në financimin vjetor të tribunalit, dhe sipas katër burimeve të tjera, nuk janë angazhuar në mënyrë aktive në projekt.

Euronews kontaktoi qeveritë e Francës, Gjermanisë, Italisë, Mbretërisë së Bashkuar dhe Komisionin Evropian për komente, por nuk mori përgjigje deri në kohën e publikimit.

“Këshilli i Evropës nuk ka asnjë koment në këtë fazë. Bisedimet me shtetet anëtare janë ende në vazhdim,” tha një zëdhënës për Euronews.

Arsyeja pas Tribunalit Special

Këshilli i Evropës është një organizatë ndërqeveritare me seli në Strasburg, e cila promovon demokracinë, të drejtat e njeriut dhe sundimin e ligjit në 46 shtete anëtare. Ai përfshin edhe Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut dhe është një institucion i ndarë nga Bashkimi Evropian.

Krijimi i tribunalit u kërkua posaçërisht nga zyrtarët ukrainas për të plotësuar punën e Gjykatës Ndërkombëtare Penale (ICC), e cila nuk ka juridiksion për të ndjekur penalisht krimin e “fillimit të luftës”, por vetëm krimet e luftës dhe krimet kundër njerëzimit.

Për të filluar punën, tribunali duhet të mbledhë një numër minimal shtetesh pjesëmarrëse. Në rastin e Ukrainës, ky numër ende nuk është përcaktuar, sipas një burimi.

Zakonisht kërkohen të paktën 16 shtete, por për Ukrainën ekspertët mendojnë se duhet të jenë më shumë. Burime të tjera theksojnë se nuk ka rëndësi vetëm numri, por edhe pesha dhe ndikimi që kanë pjesëmarrësit në marrëdhëniet ndërkombëtare./Euronews.com

LEXONI GJITHASHTU:

• Fico: Sllovakia kundër përdorimit të aseteve të ngrira ruse për Ukrainën
• Zelensky: Rusia po përpiqet të ndalojë takimin për paqe dhe të zgjasë luftën