Ish-presidenti i Koresë së Jugut, Yoon Suk Yeol, dënohet me 5 vjet burg

Ish-presidenti i Koresë së Jugut, Yoon Suk Yeol, është dënuar me pesë vjet burg pasi u shpall fajtor për abuzim me pushtetin, falsifikim dokumentesh dhe pengim të drejtësisë, pasi u përpoq dhe dështoi të vendoste gjendjen e jashtëzakonshme në vend në vitin 2024.

Yoon po përballet me tre gjyqe të tjera për akuza që variojnë nga kryengritja deri te shkelja e ligjit të fushatës.

Vendimi vjen më shumë se një vit pasi dekreti i tij jetëshkurtër e futi Korenë e Jugut në trazira politike, duke e lënë vendin thellësisht të ndarë. Të premten, Yoon u shpall fajtor për pengim të drejtësisë duke shmangur arrestimin; abuzim me pushtetin duke mos thirrur një mbledhje të kabinetit përpara shpalljes së gjendjes së jashtëzakonshme; si dhe për falsifikim të dokumenteve zyrtare.

Prokurorët e akuzuan atë për përdorimin e institucioneve shtetërore “për qëllime personale”, për të fshehur shkeljet dhe për të minuar kontrollet dhe balancat kushtetuese.

Në janar të vitit të kaluar, u deshën rreth 3,000 oficerë policie, gjatë dy përpjekjeve, për ta arrestuar më në fund Yoon-in dhe për ta marrë në pyetje lidhur me akuzën për kryengritje.

Yoon kishte mobilizuar një grup të madh oficerësh sigurie, të cilët formuan një mur njerëzor brenda banesës së tij për të bllokuar arrestimin – një veprim që një prokuror special që po hetonte çështjen e quajti të pashembullt.

Ndërkohë, Yoon argumentoi se Zyra e Hetimit të Korrupsionit, e cila u përpoq ta arrestonte, nuk kishte juridiksion për të hetuar akuzat për kryengritje.

Kaosi që rrethoi arrestimin dhe përpjekja e mëparshme e dështuar “demonstruan mungesën e sundimit të ligjit nga Yoon, partia e tij konservatore dhe institucionet e sigurisë së brendshme të Koresë së Jugut”, tha Mason Richey, profesor i asociuar në Universitetin e Studimeve të Jashtme Hankuk në Seul.

“Pengimi i drejtësisë është një mënyrë për të siguruar llogaridhënie për këto veprime”, tha ai. Sipas kushtetutës së Koresë së Jugut, presidentët në detyrë janë imunë nga ndjekja penale, përveç rasteve të akuzave për kryengritje dhe tradhti.

Yoon u akuzua më 26 janar 2025. Deri atëherë, parlamenti kishte votuar për shkarkimin e tij, por ai ende nuk ishte larguar zyrtarisht nga detyra.

Prokurorët pretendojnë se Yoon u përpoq të përmbyste kushtetutën duke shpallur gjendjen e jashtëzakonshme në mungesë të luftës ose të ndonjë gjendjeje të jashtëzakonshme kombëtare.

Në veçanti, ai është akuzuar për mënyrën se si mobilizoi trupat dhe policinë për të rrethuar kompleksin e Asamblesë Kombëtare, me qëllim që të pengonte ligjvënësit të bllokonin dekretin e tij, si dhe për urdhrat për arrestimin e kryetarit të Asamblesë Kombëtare dhe udhëheqësve të atëhershëm të partive kryesore politike.

Yoon kishte pohuar më parë se shpallja e gjendjes së jashtëzakonshme ishte bërë për të mbrojtur vendin nga forcat “anti-shtetërore” që simpatizonin Korenë e Veriut, por shpejt u bë e qartë se ai ishte nxitur nga problemet e tij politike.

Prokurorët kanë kërkuar dënimin me vdekje, duke e përshkruar Yoon-in si “të papenduar”.

Koreja e Jugut nuk ka ekzekutuar askënd që nga dhjetori i vitit 1997. Prokurorët kanë pohuar gjithashtu se Yoon u përpoq të provokonte Korenë e Veriut që të sulmonte Jugun, në mënyrë që të justifikonte shpalljen e gjendjes së jashtëzakonshme.

Në ngritjen e kësaj akuze, prokuroria u mbështet në prova të gjetura në telefonin e ish-shefit të inteligjencës ushtarake, Yeo In-hyung, të cilat përmbanin fjalë që sugjeronin provokime të mundshme. Ata përmendën gjithashtu një memo që dukej se nxiste një veprim për të “krijuar një situatë të paqëndrueshme ose për të shfrytëzuar një mundësi që do të lindte”.

Ky gjyq, i cili filloi të hënën, do të shqyrtojë nëse Yoon urdhëroi fluturime me dronë drejt Veriut për të nxitur një konflikt ushtarak midis dy Koreve, ndër të tjera.

Ish-ministri i Mbrojtjes i Yoon-it, Kim Yong-hyun, dhe Yeo janë akuzuar gjithashtu për të njëjtën vepër penale.