3 kërkesat e Trump për Iranin “para se armata amerikane të nisë një sulm të fortë”

Donald Trump nis të mërkurën një raund të ri retorike agresive kundër Iranit, duke sugjeruar se nëse Teherani nuk pranon një sërë kërkesash të vendosura nga qeveria amerikane ai së shpejti mund të nisë një sulm “me shpejtësi dhe forcë”.

Kërcënimi i Trump për një sulm të dytë nga forcat amerikane kundër Iranit në tetë muaj erdhi ndërsa aeroplanmbajtësja Abraham Lincoln, së bashku me anije të tjera luftarake, bombarduese dhe avionë luftarakë, zunë pozicione në rajon në distancë goditjeje nga vendi.

Presidenti amerikan nuk dha detaje rreth marrëveshjes që kërkonte, duke thënë vetëm se një “armatë masive” po shkonte drejt Iranit dhe se vendi duhet të bënte një marrëveshje. Megjithatë, zyrtarët amerikanë dhe evropianë thonë, sipas New York Times, se ata kanë bërë tre kërkesa ndaj iranianëve në bisedime:

– ndërprerje e përhershme e të gjitha llojeve të pasurimit të uraniumit dhe asgjësimi i rezervave ekzistuese,

– kufizimi i rrezes dhe numrit të raketave balistike

– dhe ndërprerjen e çdo mbështetjeje për grupet që veprojnë si “satelitë” të Iranit në Lindjen e Mesme, përfshirë Hamasin, Hezbollahun dhe Huthitët që veprojnë në Jemen.
Gazeta amerikane vëren, megjithatë, se mungon plotësisht çdo përmendje e mbrojtjes së protestuesve që dolën në rrugët e Iranit në dhjetor, edhe pse Trump kishte premtuar, në postimet e mëparshme në mediat sociale, se do t’i ndihmonte ata.

Analiza e kërkesave amerikane

Sipas raportit, “ kërkesa e parë , që Irani të braktisë të gjitha aktivitetet e pasurimit dhe rezervat aktuale të uraniumit të pasuruar, do të ishte e vështirë të verifikohej. Në marrëveshjen bërthamore që Irani arriti me administratën Obama në vitin 2015, Irani hoqi dorë nga rreth 97% e rezervave të tij të uraniumit, të cilat u zhvendosën jashtë vendit. Objektet kryesore të pasurimit në Natanz dhe Fordow u dëmtuan rëndë qershorin e kaluar dhe nuk ka gjasa të rihapen.

Megjithatë, është e mundur të pasurohet uraniumi – duke rritur pastërtinë e tij – në objekte të vogla, lehtësisht të fshehura. Nëse Irani do të mund të kishte qasje në uraniumin e pasuruar tashmë në pastërti 60% – pak nën nivelin e nevojshëm për të bërë një bombë – që u varros gjatë sulmeve, ai mund të prodhonte karburant të mjaftueshëm për një grusht armësh. Deri më tani, sipas zyrtarëve të inteligjencës amerikane dhe evropiane, nuk ka prova se Irani ka pasur qasje në këtë karburant, të cilin e kishte varrosur thellë për arsye sigurie.

Kërkesa e dytë për të kufizuar rrezen dhe numrin e raketave balistike do ta bënte pothuajse të pamundur që Irani të godiste tokën izraelite. Këto raketa janë pengesa e fundit në arsenalin e Iranit kundër një sulmi të ri nga Izraeli. Një sulm i tillë nuk duket i afërt, por kryeministri Benjamin… Netanyahu ka kërcënuar me sulme të reja nëse Irani riarmatoset. 

Kërkesa e tretë, e cila ka të bëjë me ndërprerjen e mbështetjes për forcat që veprojnë si satelitë iranianë, është ndoshta më e lehtë për Teheranin që ta përmbushë. Ekonomia e Iranit është dobësuar thellësisht, monedha e tij ka rënë në nivele të reja dhe qeveria ka pak për të shpenzuar për ish-aleatët e saj, të cilët po vuajnë nga sulmet intensive izraelite.