Anëtarët e rinj të BE-së mund të bashkohen pa të drejtë të plotë vote

Vende të reja mund të bashkohen me Bashkimin Evropian pa të drejta të plota vote, një veprim që mund t’i bëjë udhëheqës të tillë si Viktor Orbán i Hungarisë më të gatshëm të pranojnë vende si Ukraina që të bëhen pjesë e bllokut.

Propozimi për të ndryshuar rregullat e anëtarësimit në BE është në një fazë të hershme dhe do të duhet të miratohet nga të gjitha vendet ekzistuese, sipas tre diplomatëve evropianë dhe një zyrtari të BE-së me njohuri mbi diskutimet. Ideja është që anëtarët e rinj do të fitojnë të drejta të plota pasi BE-ja të ketë rishikuar mënyrën e funksionimit të saj për ta bërë më të vështirë për vendet individuale të vënë veton mbi politikat.

Është përpjekja e fundit nga qeveritë pro-zgjerimit të BE-së, si Austria dhe Suedia, për t’i dhënë jetë një procesi zgjerimi që aktualisht po bllokohet nga Budapesti dhe disa kryeqytete të tjera nga frika se mund të sjellë konkurrencë të padëshiruar për tregjet lokale ose të kompromentojë interesat e sigurisë.

BE-ja e ka bërë zgjerimin një përparësi strategjike mes axhendës ekspansioniste të Presidentit rus Vladimir Putin, megjithëse shtytja për të rritur numrin e anëtarëve nga 27 që janë aktualisht në 30 gjatë dekadës së ardhshme po ekspozon përçarjet e brendshme të bllokut.

“Anëtarëve të ardhshëm duhet t’u kërkohet të heqin dorë nga e drejta e tyre e vetos derisa të zbatohen reformat kyçe institucionale — siç është futja e votimit me shumicë të kualifikuar në shumicën e fushave të politikave“, tha Anton Hofreiter, kryetar i Komitetit të Çështjeve Evropiane të Bundestagut gjerman. “Zgjerimi nuk duhet të ngadalësohet nga shtetet anëtare të BE-së që bllokojnë reformat.”

Iniciativa do t’u lejonte vendeve që aktualisht janë në rrugën e anëtarësimit, si Ukraina, Moldavia dhe Mali i Zi, të gëzonin shumë nga përfitimet e anëtarësimit në BE, por pa të drejta vetoje — diçka që qeveritë e BE-së e kanë çmuar gjithmonë si mjetin përfundimtar për të parandaluar politikat e BE-së që nuk u pëlqejnë.

Ideja pas propozimit — i cili po diskutohet në mënyrë jozyrtare midis vendeve të BE-së dhe Komisionit, sipas të njëjtëve diplomatë dhe zyrtarë — është se përfshirja e vendeve të reja pa të drejtë vetoje, të paktën në fillim të anëtarësimit të tyre, do t’u lejonte atyre të bashkoheshin me kushte më fleksibile pa kërkuar një rishikim të traktateve themelore të BE-së, të cilat nga disa qeveri shihen si të pasuksesshme.