Anije luftarake, avionë dhe CIA – Cili është qëllimi i vërtetë i Trump në Venezuelë?

Ione Wells, BBC

Për dy muaj, ushtria amerikane ka qenë duke ndërtuar një forcë me anije luftarake, avionë luftarakë, bombardues, marinsa, dronë dhe aeroplanë spiunë në Detin e Karaibeve. Ky është vendosja më e madhe atje prej dekadash.

Aeroplanët bombardues me rreze të gjatë veprimi, B-52, kanë kryer “demonstrime sulmesh me bombardues” pranë brigjeve të Venezuelës. Trump ka autorizuar edhe vendosjen e CIA-s në Venezuelë, ndërsa tensionet janë përshkallëzuar.

SHBA-të thonë se kanë vrarë dhjetëra njerëz në sulmet ndaj anijeve të vogla nga Venezuela, të cilat pretendojnë se transportojnë “narkotikë” dhe “narkoterroristë”, pa dhënë prova ose detaje rreth atyre që ishin në bord.

Sulmet janë dënuar në rajon dhe ekspertët kanë vënë në pikëpyetje ligjshmërinë e tyre. Ato po shiten nga SHBA-të si një luftë kundër trafikut të drogës, por të gjitha shenjat sugjerojnë se kjo është në të vërtetë një fushatë frikësimi që synon të largojë nga pushteti Presidentin e Venezuelës, Nicolás Maduro.

“Kjo ka të bëjë me ndryshimin e regjimit. Ata ndoshta nuk do të pushtojnë, shpresa është se kjo ka të bëjë me sinjalizimin”, thotë Dr. Christopher Sabatini, një bashkëpunëtor i lartë për Amerikën Latine në grupin e ekspertëve Chatham House.

Ai argumenton se grumbullimi ushtarak është një shfaqje force që synon të “fusë frikë” në zemrat e ushtrisë venezueliane dhe rrethit të ngushtë të Maduros, në mënyrë që ata të veprojnë kundër tij.

BBC Verify ka monitoruar informacionin e gjurmimit të disponueshëm publikisht nga anijet dhe aeroplanët amerikanë në rajon – së bashku me imazhet satelitore dhe imazhet në mediat sociale – për të ndërtuar një pamje të vendit ku ndodhen forcat e Trump.

Vendosja ka ndryshuar, kështu që ne e kemi monitoruar rajonin rregullisht për përditësime.

Që nga 23 tetori, ne identifikuam 10 anije ushtarake amerikane në rajon, duke përfshirë shkatërrues me raketa të telekomanduara, anije sulmi amfibe dhe anije cisterna nafte për furnizimin me karburant të anijeve në det.

Një shpërblim prej 50 milionë dollarësh që vë në provë besnikërinë e rrethit të ngushtë

Nuk është sekret që administrata amerikane, veçanërisht Sekretari i Shtetit Marco Rubio, do të donte që Maduro të rrëzohej.

Më herët këtë vit, ai i tha Fox News se Maduro ishte një “diktator i tmerrshëm” dhe kur u pyet nëse po kërkonte që Maduro të largohej, shtoi: “Ne do të punojmë për këtë politikë”.

Por, edhe për kritikët e hapur të Maduros si Rubio, është e vështirë të bëhet thirrje e qartë për ndryshim regjimi të mbështetur nga ushtria – diçka që opozita e Venezuelës e ka kërkuar me shumë dëshirë.

Donald Trump bëri fushatë kundër ndryshimit të regjimit në vitin 2016, duke u zotuar të “ndalojë garën për të rrëzuar regjimet e huaja” dhe së fundmi ka dënuar angazhimin në “luftëra të përjetshme”.

SHBA-të nuk e njohin Maduron si president të Venezuelës, pasi zgjedhjet e fundit në vitin 2024 u kritikuan gjerësisht ndërkombëtarisht dhe nga opozita në Venezuelë si as të lira dhe as të drejta. Ambasada amerikane në Karakas u mbyll gjatë presidencës së parë të Trump në vitin 2019.

SHBA-të e kanë rritur shpërblimin për informacionin që çon në arrestimin e Maduros në 50 milionë dollarë, një nxitje për ata brenda rrethit të tij besnik dhe të ngushtë për ta dorëzuar atë. Por kjo nuk ka dhënë rezultate.

Profesori i drejtësisë venezueliane dhe bashkëpunëtor i lartë në grupin e ekspertëve për sigurinë kombëtare CSIS, Jose Ignacio Hernández, thotë se 50 milionë dollarë nuk janë “asgjë” për elitat e Venezuelës.

Brenda një shteti të pasur me naftë si Venezuela, mund të fitohen shumë para përmes korrupsionit. Ish-kreu i Thesarit, Alejandro Andrade, fitoi 1 miliard dollarë ryshfete përpara se të dënohej.

Shumë analistë pajtohen se ushtria venezueliane do të ishte çelësi i çdo ndryshimi të regjimit, por që ata të kthehen kundër Maduros dhe ta rrëzojnë atë, ata ka të ngjarë të duan gjithashtu premtime për imunitet nga ndjekja penale.

Hernández shton: “Ata do të mendojnë se, në një farë mënyre ose në një tjetër, edhe unë jam i përfshirë në aktivitete kriminale”.

Michael Albertus, një profesor i shkencave politike në Universitetin e Çikagos, i cili boton gjerësisht mbi Amerikën Latine, nuk është i bindur se edhe një shpërblim prej 500 milionë dollarësh do ta bindte rrethin e ngushtë të Maduros ta dorëzonin atë.

“Udhëheqësit autoritarë janë gjithmonë dyshues edhe ndaj rrethit të tyre të ngushtë, dhe për shkak të kësaj, ata krijojnë mekanizma për monitorimin e tyre dhe sigurimin e besnikërisë”, tha ai.

Sanksionet ekonomike ndaj Venezuelës kanë përkeqësuar krizën tashmë të rëndë ekonomike, por nuk kanë arritur të bindin figurat e larta të kthehen kundër presidentit të tyre.

Pse kjo ndoshta nuk ka të bëjë vetëm me drogën

Donald Trump ka deklaruar se kjo është një luftë kundër trafikantëve të narkotikëve dhe tha se një anije që SHBA-të goditën, më 16 tetor, ishte “e ngarkuar kryesisht me fentanil”.

Por fentanili prodhohet kryesisht në Meksikë – jo në Amerikën e Jugut – dhe hyn në SHBA përtej kufirit jugor.

“Nuk ka të bëjë me drogën”, thotë Dr. Sabatini. “Por ai ka përvetësuar gjuhën e opozitës venezueliane se kjo nuk është thjesht një diktaturë – është një regjim kriminal”.

Që nga viti 2020, Departamenti Amerikan i Drejtësisë ka akuzuar Presidentin Maduro për udhëheqjen e një organizate të trafikut të drogës dhe narkoterrorizmit, gjë që ai e mohon. Trump ka thënë se ka autorizuar CIA-n të kryejë operacione të fshehta në Venezuelë pjesërisht për shkak të “drogës që hyn” nga Venezuela.

Venezuela nuk prodhon sasi të mëdha kokaine – kryesisht prodhohet nga Kolumbia, Peruja dhe Bolivia. Ka një sasi kokaine që trafikohet përmes Venezuelës, të cilën qeveria e saj pretendon se po e lufton me forcë.

Një raport i Administratës Amerikane për Zbatimin e Ligjit kundër Drogës nga viti 2025 thotë se 84% e kokainës së sekuestruar në SHBA vjen nga Kolumbia dhe përmend vende të tjera, por jo Venezuelën, në seksionin e saj të kokainës.

Shtatë sulmet e para u kryen në Karaibe, i cili nuk është një rrugë kryesore detare për trafikun e drogës krahasuar me Oqeanin Paqësor, ku u kryen sulmet pasuese.

SHBA-të nuk kanë detajuar provat e tyre që tregojnë se Maduro drejton një organizatë trafikimi droge. Maduro i ka mohuar vazhdimisht akuzat dhe nga ana e tij akuzon SHBA-në për imperializëm dhe përkeqësim të krizës ekonomike të vendit përmes sanksioneve.

Ka raste të njohura ku persona të afërt me të janë paditur.

Në vitin 2016, një gjykatë federale e Nju Jorkut dënoi dy nipërit e gruas së tij për komplot për të importuar kokainë në SHBA. Në çështje thuhej se ata planifikonin të përdornin një pjesë të parave për të financuar fushatën politike të gruas së tij. Ata u liruan më vonë./BBC

LEXONI GJITHASHTU:

• Trump: Vlerësimet e sanksioneve kundër Rusisë do të bëhen brenda gjashtë muajsh
• Pas kërcënimeve me tarifa 100%, Trump do të takohet me Xi Jinping në Korenë e Jugut