Çmimet e naftës rriten sërish, armëpushimi mbetet i pasigurt

Çmimet e naftës u rritën të enjten në mëngjes në tregjet në Azi, pasi ranë ndjeshëm kur SHBA-të ranë dakord të ndalonin sulmet ndaj Iranit për dy javë. Nafta Brent fillimisht ra me 15% në pak më pak se 92 dollarë për fuçi, megjithëse çmimet u rritën pak më vonë gjatë ditës.

Nafta e papërpunuar Brent u rrit me 2.2% në 96.70 dollarë (72.18 paund) për fuçi, ndërsa nafta e tregtuar në SHBA, West Texas Intermediate, ishte 2.8% më e lartë në 96.90 dollarë.

Çmimet e naftës janë ende shumë më të larta se sa ishin para fillimit të luftës më 28 shkurt.

Armëpushimi me kusht dyjavor është vënë në provë pasi Izraeli nisi një valë sulmesh vdekjeprurëse në Liban, duke bërë që Teherani të paralajmërojë për një “përgjigje që do të shkaktojë keqardhje” nëse sulmet vazhdojnë.

Kostoja e naftës së papërpunuar është rritur për shkak të sugjerimeve se bisedimet midis Iranit dhe SHBA-së ishin “ende të brishta”, tha strategu i bankës OCBC, Sim Moh Siong.

Ai shtoi se rrjedha e dërgesave të energjisë përmes Ngushticës së Hormuzit do të jetë fokusi kryesor i tregut në ditët në vijim. Ekziston gjithashtu pasiguri se si Teherani planifikon të mbikëqyrë lëvizjen e anijeve, tha Sim.

Tregtarët po vëzhgojnë çdo ndryshim në furnizimin me naftë, ndërsa marrëdhënia midis Iranit dhe SHBA-së është “padyshim e brishtë”, tha Danny Price nga firma konsulente Frontier Economics.

Duke pasur parasysh se disa impiante të dëmtuara të naftës dhe gazit do të kërkojnë kohë për t’u riparuar, ka të ngjarë që çmimet të mbeten më të larta për të paktën një vit, shtoi ai.

Tregjet kryesore aziatike ranë pak të mërkurën. Indeksi Nikkei 225 i Japonisë ra me 0.5%, ndërsa Kospi në Korenë e Jugut ra me 1.2%.

Armëpushimi u njoftua të martën në mbrëmje sipas kohës së Uashingtonit, pak para afatit të caktuar nga Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, në orën 20:00 EDT (00:00 GMT të mërkurën).

Ai kishte paralajmëruar se “një qytetërim i tërë do të vdesë sonte” nëse nuk arrihet një marrëveshje.

Një nga kushtet e marrëveshjes ishte që anijet do të ishin në gjendje të përdornin në mënyrë të sigurt Ngushticën e Hormuzit.

Anijet në Gjirin Persik kanë marrë një paralajmërim nga marina e Iranit se çdo anije që kërkon të kalojë Ngushticën e Hormuzit pa leje “do të shënjestrohet dhe shkatërrohet”, konfirmoi për BBC Verify firma e ndërmjetësimit të anijeve SSY.

Vetëm një numër i vogël anijesh kanë kaluar rrugën ujore që kur u njoftua marrëveshja — shumë më poshtë shkallës së rreth 130 anijeve që kalonin tranzit çdo ditë para luftës.

Do të duhen të paktën 10 ditë për të pastruar ngarkesën ekzistuese të anijeve, edhe nëse ngushtica rifillon vëllimin e saj të zakonshëm të transportit detar, sipas firmës së gjurmimit detar Pole Star Global.

Në javët e fundit, disa vende, përfshirë Malajzinë, Indinë dhe Filipinet, kanë negociuar kalim të sigurt për anijet e tyre.