Dy aeroplanë kinezë rrezikuan përplasjen në hapësirën ajrore të Rusisë

Një aeroplan Airbus A350 i Air China dhe një aeroplan mallrash Boeing 767-300ER i SF Airlines thuhet se u përfshinë në një incident që gati sa nuk ndodhi ndërsa fluturonin mbi hapësirën ajrore ruse, duke ngritur shqetësime në lidhje me standardet e sigurisë së aviacionit në rajon.

Sipas regjistrimeve të disponueshme dhe raporteve të medias, të dy aeroplanët u afruan në një distancë prej 90 deri në 220 metrash nga njëri-tjetri, ndërsa ishin në një kurs përplasjeje të drejtpërdrejtë mbi Siberi.

Kjo ndodhi si rezultat i një ndryshimi të papritur të lartësisë të bërë nga ekuipazhi i fluturimit të Airbus A350, sipas një raporti nga South China Morning Post.

Detajet dhe publikimi i bisedave të pilotëve me kontrollorët ajrorë

Incidenti ndodhi më 6 korrik 2025, kur avioni Airbus A350-900 i Air China, i regjistruar si B-32DN, po operonte një fluturim të planifikuar CA967 nga Aeroporti Ndërkombëtar Pudong i Shangait (PVG) në Aeroportin Ndërkombëtar Malpensa të Milanos (MXP), Itali, kur ekuipazhi i fluturimit u ngjit papritur nga lartësia e autorizuar prej 34,100 në 36,000 këmbë, sipas Flightradar24.com.

Ndryshimi i lartësisë thuhet se u bë pa lejen e kontrollorëve të trafikut ajror rusë. Në të njëjtën kohë, një Boeing 767-300ER i SF Airlines, i regjistruar si B-220R dhe që operonte fluturimin O3128 nga Aeroporti Ndërkombëtar Ferenc Liszt i Budapestit (BUD) për në Aeroportin Ezhou Huahu (EHU), po fluturonte në 35,000 këmbë, zbuluan të dhënat e gjurmimit të fluturimit.

Incidenti i afërt ndodhi mbi rajonin malor të Tuvës pranë kufirit mongol. Ai shkeli rregulloret ndërkombëtare të aviacionit, të cilat detyronin një distancë minimale vertikale prej 1,000 metrash midis avionëve.

Ngjitja e papritur aktivizoi Sistemin e Shmangies së Përplasjeve të Trafikut (TCAS) në të dy avionët, duke shkaktuar manovra evazive emergjente.

Ndërsa shkaku i incidentit mbetet nën hetim, regjistrimet tregojnë se keqkomunikimi midis kabinës së pilotit dhe kontrollit të trafikut ajror luajti një rol të rëndësishëm.

Një regjistrim shtatëminutësh i bisedës, i kryer tërësisht në anglisht, filloi të qarkullonte në mediat sociale kineze më 13 korrik 2025, duke sugjeruar se kontrollorët rusë të trafikut ajror po menaxhonin katër avionë kinezë në atë kohë.

Dy avionë të tjerë kinezë, fluturimi Air China CA861 nga Pekini (PEK) për në Gjenevë (GVA) dhe fluturimi Hainan Airlines HU7937 nga Pekini (PEK) për në Pragë (PRG), po fluturonin në veriperëndim, larg zonës së incidentit që gati sa nuk ndodhi.

Kontrolli i trafikut ajror i udhëzoi si CA861 ashtu edhe HU7937 të ruanin lartësitë e tyre aktuale të lundrimit prej 36,000 dhe 34,000 këmbësh, përkatësisht.

Menjëherë pasi fluturimit të Hainan Airlines iu dhanë udhëzimet për lartësinë, fluturimi CA967 i Air China u përpoq të përgjigjej, por transmetimi i tij ishte i padëgjueshëm.

Bazuar në regjistrimet e disponueshme dhe të dhënat e rrugës së fluturimit, duket se CA967 mund ta ketë interpretuar gabimisht udhëzimin e lartësisë të destinuar për avionin e Hainan Airlines si të vetin.

Kontrollori i trafikut ajror nuk lëshoi një korrigjim, duke bërë që CA967 të vepronte sipas atij udhëzimi dhe të ndryshonte lartësinë në përputhje me rrethanat.

Më pas, zëri i pilotit të SF Airlines u kap në regjistrim, duke i kërkuar kullës të verifikonte pozicionin e një avioni tjetër të vendosur 20 milje detare përpara, direkt në orën 12. Kulla u përgjigj duke konfirmuar se avioni që po afrohej ishte CA967, një avion pasagjerësh Airbus A350-900.

Pastaj, fluturimi i Hainan Airlines vazhdoi t’i kërkonte leje ATC-së për t’u ngjitur. Kulla i tha Hainan Airlines të priste.

Kulla i kërkoi fluturimit CA967 të Air China të kthehej djathtas dhe të fluturonte në një drejtim prej 360 gradësh. Pastaj, i tha Boeing 767 të SF Airlines të kthehej djathtas dhe të fluturonte në një drejtim prej 150 gradësh.

Piloti i SF u përgjigj: “Duke u kthyer djathtas në drejtimin 150. Tani TCAS RA.” Pak më vonë, avioni i Air China aktivizoi gjithashtu alarmin RA.

Disa sekonda më vonë, piloti i SF Airlines informoi kullën se konflikti ishte zgjidhur dhe kërkoi leje për t’u ngjitur.

Administrata e Aviacionit Civil të Kinës (CAAC), së bashku me Air China dhe SF Airlines, nuk kanë lëshuar ende një deklaratë publike në lidhje me incidentin që gati sa nuk ndodhi.

LEXONI GJITHASHTU:

• Vrasje misterioze në Athinë, profesori amerikan ekzekutohet një ditë pasi…
• Aksident apo e qëllmshme? Misteri i ndërprerjes së karburantit në avionin Air India