Inflacioni shtrenjton kredinë, efekt te huatë me probleme

Nga të dhënat e Bankës së Shqipërisë, interesi mesatar i kredive të reja është rritur pas muajit mars nga 3 në 4 për qind.

Periudha përkon me ndërhyrjen e parë të Bankës së Shqipërisë në rritjen e normës bazë të interesit dhe me rritjen e interesave të bonove me afat maturimi 12-mujor, që shërbejnë si referencë kryesore për bankat e nivelit të dytë në përllogaritjen e interesit total të kredive të dhëna.

Efektet e menjëhershme janë te kreditë e reja në lekë, ndërsa te kreditë ekzistuese ato ndjehen gjatë rishikimit të normave që bankat e nivelit të dytë ndërmarrin minimalisht një herë në vit.

Bankat e nivelit të dytë rishikojnë normat e interesit të kredive duke përdorur kryesisht si normë reference interesat letrat me vlerë me afat maturimi 12-mujor plus normën fikse të interesit për kredimarrësin. Një vit më parë, interesat e bonove ishin 1.8 për qind, ndërsa në ankandin e fundit të Bankës së Shqipërisë janë 3.83 për qind.

Si shembull, një vit më parë një kredie me normë fikse interesi prej 3 për qind i shtohej edhe 1.8 përqindëshi i interesave të bonove të thesarit me afat maturimi 12-mujor dhe norma totale e interesit shkonte në 4.8 për qind.

Me rishikimin e interesave, norma totale për të njëjtin shembull norma mesatare e interesit shkon në 6.8 për qind. Diferenca rrit deri në 20 për qind këstet për kreditë 20 dhe 25-vjeçare. Si shembull, nëse një familje vitin e kaluar ka paguar një këst mujor prej 20 mijë lekësh për një kredi 25-vjeçare prej 50 milionë lekësh, me rishikimin e interesave, kësti rritet nga 15 deri në 20 për qind.

Shtrenjtimi i kredisë mund të çojë në rënie të aftësisë paguese dhe rritje të kredive me probleme, një skenar që Banka e Shqipërisë nuk e ka përjashtuar për muajt në vijim.

LEXONI GJITHASHTU

• Paralajmërimi i FMN, Preçi: Rritje inflacioni në 2023, vështirë për të gjetur punë
• Sejko: Inflacioni do të mbetet i lartë gjatë muajve në vijim
• Ibrahimaj: Lufta në Ukrainë ndikim negativ, presim rritje ekonomike 3.7% në 2022