LIVE| Nis Samiti i Zgjerimit të BE nga Euronews

Ka nisur në Bruksel samiti unik i zgjerimit të BE-së, i organizuar nga Euronews, ku marrin pjesë drejtuesit kryesorë të Bashkimit Evropian dhe liderët e vendeve kandidate – Ukrainës, Moldavisë, Serbisë, Shqipërisë, Malit të Zi dhe Maqedonisë së Veriut.

Ngjarja synon të hapë një debat të hapur për të ardhmen e integrimit evropian dhe sfidat që e shoqërojnë.

Në samit marrin pjesë Presidenti i Këshillit Evropian António Costa, Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy, Presidentja e Moldavisë Maia Sandu, Presidenti i Serbisë Aleksandar Vučić, si dhe kryeministrat Edi Rama (Shqipëri), Milojko Spajić (Mali i Zi) dhe Hristijan Mickoski (Maqedonia e Veriut). Po ashtu është e pranishme Komisionerja Evropiane për Zgjerimin, Marta Kos.

14:31 – Zelensky i bën thirrje Trump të dorëzojë raketat Tomahawk

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelenskyy, i ka bërë thirrje ish-Presidentit amerikan, Donald Trump, të dërgojë raketa me rreze të gjatë veprimi si masë parandaluese kundër Rusisë, një kërkesë që Trump e ka refuzuar.

Zelenskyy tha:

“SHBA-të duhet të jenë të hapura ndaj mundësive të armëve me distanca të gjata. Edhe si faktor pengues, ne duhet t’i kemi ato. Do të jetë një presion vendimtar mbi Rusinë.”

Ai po flet në gjuhën ukrainase nga një vendndodhje e panjohur në vijën e frontit të luftës.

“Volodymyr Zelenskyy tha se Donald Trump ka shprehur mbështetje për ambicien e Ukrainës për t’u bashkuar me Bashkimin Evropian, dhe se ata diskutuan veton e Hungarisë ndaj këtij procesi. ‘Trump e kupton që pranimi është vullneti i popullit ukrainas,’ shtoi ai.”

14:22 – Mali i Zi: Anëtari i 28-të i BE-së?

Mali i Zi po e pozicionon veten si vendi i radhës për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian. Kryeministri Milojko Spajić shprehu besimin se vendi, me pak më shumë se 620,000 banorë, mund të bëhet anëtari i 28-të i BE-së deri në vitin 2028.

Spajić i tha Euronews më parë këtë vit se Mali i Zi – një vend i vogël që kufizohet me Shqipërinë, Bosnjën, Kroacinë, Kosovën dhe Serbinë – tashmë funksionon sikur të ishte pjesë e BE-së. Ai shtoi se plani i Malit të Zi është të mbyllë të gjitha kapitujt e pranimit deri në fund të vitit 2026, duke hapur rrugën për anëtarësim të plotë në BE deri në janar 2028. Kjo do të vinte 20 vjet pas fillimit të procesit të aplikimit, në vitin 2008.

Duke theksuar progresin ekonomik, Spajić deklaroi:

“Jemi shumë optimistë për të ardhmen tonë ekonomike. Në katër ose pesë vitet e fundit, kemi arritur të dyfishojmë PBB-në tonë.”

Ai sugjeroi se kjo mund ta pozicionojë Malin e Zi si një kontribues neto në fondet e BE-së dhe jo thjesht si një përfitues pas anëtarësimit.

14:20 – António Costa: “Zgjerimi i BE-së është investimi më i mirë për të ardhmen tonë”

“Që nga fillimi i mandatit tim, kam bërë zgjerimin një nga prioritetet kryesore. Konteksti aktual gjeopolitik e bën këtë prioritet edhe më urgjent dhe të domosdoshëm për BE-në”, tha António Costa, President i Këshillit Evropian, gjatë fjalimit kryesor në Samitin e Zgjerimit të BE-së në Euronews.

Ai shtoi:

“Një BE e zgjeruar do të thotë një Evropë më e sigurt, më e fortë dhe më paqësore, si brenda vendit, ashtu edhe globalisht. Zgjerimi është investimi më i mirë për të ardhmen tonë.”

14:19 – Costa: “Moldavia dhe Ukraina kanë bërë përparim mbresëlënës”

António Costa vlerësoi progresin e Ukrainës dhe Moldavisë në rrugën drejt BE-së:

“Ukraina – një vend në luftë – dhe Moldavia, duke u përballur me sfida të mëdha ndaj demokracisë dhe sovranitetit, kanë përfunduar shqyrtimin e acquis nga Komisioni me shpejtësi rekord këtë vit.”

14:17 – Costa: Mali i Zi mund të anëtarësohet në BE në vitin 2028

“Unë besoj se Mali i Zi mund të jetë ’28 në 28′”, tha Costa, duke nënkuptuar se vendi mund të jetë shteti i 28-të anëtar i BE-së deri në vitin 2028.
Mali i Zi mori statusin e vendit kandidat në vitin 2010 dhe hapi negociatat me BE-në në vitin 2012.

14:18 – Kryeministri Edi Rama në Samitin e Zgjerimit të Euronews

Edi Rama do t’i bashkohet Sasha Vakulinës së Euronews në orën 16:53 në një lidhje të drejpërdrejtë nga Tirana.

Shqipëria aplikoi për anëtarësim në BE më 28 prill 2009 dhe iu dha statusi i vendit kandidat në qershor 2014. Disa nga temat kryesore në rrugën e anëtarësimit:

Migracioni – Bashkëpunimi me BE-në për migracionin është bërë çështje qendrore, veçanërisht pas marrëveshjes me Italinë për qendrat e migrantëve në det të hapur.

Korrupsioni dhe reforma gjyqësore – Luftimi i korrupsionit mbetet prioritet.

Inteligjenca Artificiale – Qeveria përdor teknologji AI për përshpejtimin e përafrimit të ligjeve me standardet e BE-së. U krijua ministria e re e Inteligjencës Artificiale, Diella, për të siguruar tenderë publikë të lirë nga korrupsioni.

14:17 – Kryeministri i Maqedonisë së Veriut mbërrin në Samit

Hristijan Mickoski, kryeministër që nga 2024, ka theksuar angazhimin për anëtarësim në BE si qëllimin kryesor të vendit. Ai ka ngurruar të zbatojë marrëveshjet me Greqinë dhe Bullgarinë dhe e ka përshkruar emrin kushtetues të vendit si “të turpshëm”.

Mickoski kritikoi marrëveshjen me Bullgarinë si një “gabim politik dhe strategjik” dhe akuzoi BE-në për tentativë “diktime” mbi vendimet e vendit të tij.

14:05 – Euronews nis Samitin e Zgjerimit

Moderatorët Maria Tadeo dhe Méabh McMahon mirëpritën të ftuarit. Folësi i parë ishte António Costa, president i Këshillit Evropian, i cili e ka bërë zgjerimin prioritet të mandatit të tij.

Pedro Vargas, Kryetari i Euronews, theksoi:

“Le ta ribashkojmë kontinentin dhe le ta zgjerojmë Evropën. Anëtarësimi do të sigurojë kompromis evropian për paqe të qëndrueshme.”

Qëllimi i samitit

Ky samit i paparë më parë ka për qëllim t’u japë zë vendeve kandidate në një moment vendimtar për të ardhmen e Evropës, ndërsa Komisioni Evropian përgatitet të prezantojë paketën e zgjerimit për vitin 2025 — një raport vjetor që vlerëson progresin e vendeve që aspirojnë anëtarësimin.

Presidentja e Komisionit, Ursula von der Leyen, e ka përshkruar zgjerimin si “ribashkimin e Evropës”, duke theksuar rëndësinë e integrimit të lindjes dhe juglindjes së kontinentit.

Pikat kryesore të diskutimit

Pas pushtimit rus të Ukrainës, zgjerimi i BE-së është kthyer në një prioritet strategjik për sigurinë, ekonominë dhe vlerat demokratike të Evropës.

Megjithatë, çdo vend kandidat përballet me sfida të veçanta:

Ukraina u bë kandidate vetëm katër muaj pas pushtimit rus dhe po përpiqet të zbatojë reformat e BE-së në kohë lufte.

Moldavia ka bërë përparim të shpejtë dhe mund të përfundojë negociatat deri në vitin 2027.

Serbia, në negociata që nga viti 2014, po përballet me rënie të mbështetjes publike për anëtarësim (nga 70% në 40%).

Shqipëria, sipas kryeministrit Edi Rama, e sheh BE-në si “perandorinë e të drejtave dhe sigurisë” dhe synon anëtarësimin deri në vitin 2030.

Mali i Zi është më përpara në proces, me të gjitha 33 kapitujt e hapur dhe synon anëtarësimin në 2028.

Maqedonia e Veriut, që aplikoi në 2004, ende përballet me pengesa nga Bullgaria lidhur me gjuhën dhe historinë.

Klima në BE

Samiti vjen në një kohë kur 56% e qytetarëve të BE-së mbështesin zgjerimin, sipas një sondazhi të Eurobarometrit, me mbështetje të fortë veçanërisht nga të rinjtë evropianë.

Euronews e prezanton këtë samit si një “moment kyç për të ardhmen e Evropës”, ku qytetarët do të mund të ndjekin drejtpërdrejt përplasjet e qëndrimeve dhe pritshmëritë e liderëve për të ardhmen e zgjerimit.

LEXONI GJITHASHTU:

• Axhenda e Samitit të Zgjerimit: Diskutime me liderët e Ballkanit dhe Evropës
• Rama anulon udhëtimin drejt Brukselit
• Kurti nga Samiti i Londrës: Kërcënimet e Serbisë janë shqetësuese