Raporti: Administrata dominohet nga gratë, mbi 40 vjeç mosha mesatare e nëpunësve

Raporti i Departamentit të Administratës Publike për shërbimin civil nxjerr në pah një administratë që karakterizohet nga dominimi i grave, një moshë mesatare relativisht e lartë dhe një strukturë e përqendruar kryesisht në nivele ekzekutive.

Sipas të dhënave, gratë përbëjnë rreth 58% të nëpunësve civilë, ndërsa burrat rreth 42%, duke konfirmuar një prani të fortë të tyre në sektorin publik dhe një trend të qëndrueshëm ndër vite. Ky dominim është edhe më i dukshëm në administratën vendore, ku numri i grave është ndjeshëm më i lartë se ai i burrave, çka tregon se punësimi publik vijon të jetë një sektor ku gratë kanë akses më të madh.

 Megjithatë, raporti thekson se ky përfaqësim i lartë nuk reflektohet në të njëjtën masë në nivelet drejtuese, ku pjesa më e madhe e vendimmarrjes mbetet e përqëndruar në një numër të kufizuar pozicionesh, duke krijuar një hendek mes përfaqësimit numerik dhe rolit në drejtim.

Nga ana e strukturës së punësimit, rreth 73% e nënpunësve janë të përqëndruar në pozicione ekzekutive, ndërsa vetëm rreth 1.9% i përkasin niveleve të larta drejtuese, një tregues që tregon qartë se administrata shqiptare është më shumë operative sesa strategjike. Kjo shpërndarje nënkupton se pjesa dërrmuese e stafit merret me zbatimin e politikave dhe jo me hartimin e tyre, ndërsa vendimmarrja mbetet e centralizuar.

Një tjetër element i rëndësishëm është mosha e administratës, e cila rezulton mbi 40 vjeç, konkretisht rreth 42 vjeç në administratën qendrore, 43 vjeç në atë vendore dhe rreth 41 vjeç në institucionet e pavarura. Këto shifra tregojnë se administrata përbëhet kryesisht nga një staf me përvojë, por njëkohësisht nxjerrin në pah një ritëm të ngadaltë rinovimi dhe përfshirjeje të të rinjve.

Të dhënat tregojnë gjithashtu se mosha mesatare e aplikantëve për të hyrë në shërbimin civil është rreth 34 vjeç, ndërsa për pranime të reja është rreth 32.5 vjeç, çka tregon një interes të moderuar nga të rinjtë për punësim në administratë. Ndërkohë, për ata që ngrihen në detyrë, mosha mesatare arrin rreth 40 vjeç, duke reflektuar një progresion relativisht të ngadaltë në karrierë dhe një sistem ku avancimi kërkon kohë të gjatë.

Në tërësi, raporti pasqyron një administratë relativisht të qëndrueshme dhe me përvojë, por që përballet me sfida të rëndësishme si mungesa e përfaqësimit të balancuar në nivelet drejtuese, plakja e stafit dhe nevoja për tërheqjen e më shumë të rinjve.

Këto zhvillime tregojnë se për të garantuar efikasitet dhe qëndrueshmëri afatgjatë, kërkohen politika më aktive për zhvillimin e burimeve njerëzore, rritjen e meritokracisë dhe krijimin e hapësirave më të mëdha për avancim profesional në administratën publike.