Vendet e Ballkanit Perëndimor reagojnë ndaj rritjes së çmimeve të naftës pas krizës në Iran

Vendet e rajonit po reagojnë ndaj rritjes së çmimeve të naftës, e shkaktuar nga konflikti në Iran dhe paqëndrueshmëria në tregun global të energjisë, përmes masave të ndryshme fiskale dhe administrative.

Konflikti rreth Ngushtica e Hormuzit ka hequr nga tregu global rreth 7-10 milionë fuçi naftë në ditë, ose 7-10% të kërkesës totale globale. Çmimi i naftës Brent arriti 100-119 dollarë për fuçi, ndërsa më 20 mars ra në rreth 108 dollarë për fuçi.

Në Bosnjë dhe Hercegovinë, qeveria ka propozuar heqjen ose uljen e përkohshme të akcizës për karburantet, për të mbrojtur qytetarët dhe shpërndarësit nga presioni inflacionist. Çmimet e naftës tejkaluan 3 BAM për litër, nga 2.55 BAM në fillim të marsit.

Në Kosovë, qeveria ndërhyri pas rritjes me mbi 20 cent të çmimit të karburantit, duke vendosur marzhe fitimi të limituara për prodhuesit dhe importuesit. Çmimi aktual i naftës tejkalon 1.50 euro për litër, ndërsa Ministrja e Industrisë, Mimoza Kusari-Lila, parashikon stabilizim gjatë muajve në vijim.

Në Malin e Zi, çmimi aktual është rreth 1.50 USD për litër, dhe qeveria po shqyrton uljen e akcizave për të zbutur rritjen.

Në Maqedoninë e Veriut, qeveria po monitoron situatën dhe po shqyrton uljen e TVSH-së nga 18% në 10% për të mbrojtur standardin e jetesës. Çmimi aktual me pakicë është 85.5 denarë për litër (1.6 USD).

Në Serbi, çmimi aktual është 208 RSD (2.04 USD) për litër, me ndalimin e eksporteve të naftës dhe produkteve të saj deri më 2 prill. Presidenti Aleksandar Vuçiç njoftoi uljen e akcizave me më shumë se 20%, lirimin e 40,000 tonëve naftë nga rezervat strategjike, dhe masa për sektorin bujqësor, duke kufizuar çmimin për fermerët në 181 dinarë për litër.

Këto masa synojnë të stabilizojnë tregun e brendshëm të karburanteve dhe të mbrojnë ekonomitë e vendeve të Ballkanit Perëndimor nga pasojat e paqëndrueshmërisë së tregut global të naftës.