BB: Fëmijët shqiptarë nuk po marrin mundësitë për të zhvilluar potencialin e tyre të plotë

Një fëmijë që lind sot në Shqipëri ka shumë mundësi të mos e shfrytëzojë plotësisht potencialin e tij. Sipas raportit më të fundit të Bankës Botërore për Indeksin e Kapitalit Njerëzor, ai pritet të arrijë vetëm 63% të potencialit ekonomik që do të kishte nëse do të gëzonte shëndet të plotë dhe arsim cilësor gjatë gjithë fëmijërisë. Me fjalë të tjera, vendi humbet rreth 37% të potencialit të brezit të ri për shkak të mangësive në zhvillimin e kapitalit njerëzor.

Raporti vlerëson se Shqipëria ka bërë përparim në disa tregues bazë të shëndetit të fëmijëve. 99% e fëmijëve mbijetojnë deri në moshën 5-vjeçare, ndërsa 91% nuk paraqesin vonesë në rritje, një tregues që lidhet me ushqyerjen dhe zhvillimin fizik në vitet e para të jetës.

Megjithatë, sfida më e madhe mbetet arsimi. Një fëmijë shqiptar pritet të kalojë 13.2 vite në shkollë, por kur merret në konsideratë cilësia e të nxënit, këto vite përkthehen në vetëm 9.4 vite efektive mësimi. Kjo do të thotë se, edhe pse fëmijët qëndrojnë në bankat e shkollës për më shumë se një dekadë, njohuritë dhe aftësitë që fitojnë janë më të ulëta nga sa pritet.

Edhe rezultatet e testimeve ndërkombëtare e pasqyrojnë këtë realitet. Shqipëria regjistron 439 pikë në testet e harmonizuara të të nxënit, një tregues që sipas Bankës Botërore tregon se ka ende hapësirë të konsiderueshme për përmirësimin e cilësisë së arsimit.

Ekspertët e Bankës Botërore theksojnë se vitet e para të jetës janë vendimtare për zhvillimin e trurit, aftësive njohëse dhe sociale. Prandaj, investimet në kujdesin shëndetësor, ushqyerjen, edukimin parashkollor dhe cilësinë e arsimit nuk ndikojnë vetëm te mirëqenia e fëmijëve, por edhe te zhvillimi ekonomik i vendit në dekadat e ardhshme.

Raporti nënvizon se kapitali njerëzor është një nga pasuritë më të rëndësishme të një vendi. Një brez me arsim më cilësor dhe shëndet më të mirë është më produktiv, ka më shumë mundësi punësimi, fiton më shumë gjatë jetës dhe kontribuon më shumë në ekonomi.

Për Bankën Botërore, përmirësimi i këtyre treguesve nuk është vetëm një çështje sociale, por edhe ekonomike. Çdo investim që bëhet sot te fëmijët, nga kujdesi në vitet e para të jetës, te shkollimi cilësor dhe shërbimet shëndetësore, përkthehet në një ekonomi më të fortë dhe një shoqëri me më pak pabarazi në të ardhmen.