Çfarë pasojnë zgjedhjet presidenciale të Kolumbisë?

Zgjedhjet presidenciale në Kolumbi të cilat u mbajtën ditën e dielë menjëherë pas mbylljes së qendrave të votimit u vendosen në balotazh midis dy finalistëve Abelardo de la Espriella i se djathtës, dhe senatorit të së majtës Ivan Cepeda.

Sipas raportimeve të Al Jazeera edhe pse rezultati i përgjithshëm i habiti pak veta, paraqitja e fortë e de la Espriellës i përmbysi parashikimet e anketuesve. Cepeda, pasardhësi i zgjedhur i presidentit Gustavo Petro, pritej të fitonte më shumë vota, bazuar në sondazhet e opinionit publik. Mbështetësit e de la Espriella organizuan festime me entuziazëm në qytetin bregdetar të Barranquilla.

Kandidati i ekstremit të djathtë e ka modeluar veten sipas politikanëve si Donald Trump në Shtetet e Bashkuara dhe Javier Milei në Argjentinë, personalitete të shkëlqyera të medias që fituan presidencën pavarësisht se kishin pak ose aspak përvojë politike. Ashtu si ata, de la Espriella është zotuar për një kthim në rend dhe ligj, si dhe për një qeveri kombëtare të reduktuar dhe politika për të mbështetur vlerat tradicionale familjare.

Veçanërisht, ai premton të përdorë një metodë për të zhdukur krimin dhe për të ndërtuar burgje për të burgosur kriminelët, duke imituar politikat e njeriut të fortë të Salvadorit, Nayib Bukele. Sipas analistëve, mesazhet populiste të de la Espriellës gjetën jehonë te votuesit në brendësi të Kolumbisë, ku krimi urban është një shqetësim në rritje. Hartat zgjedhore tregojnë se de la Espriella e mund Cepeda-n në 16 nga 32 departamentet e vendit, kryesisht në zemër të Kolumbisë dhe përgjatë kufirit me Venezuelën.

“Në zonat më qendrore dhe më afër kryeqyteteve, njerëzit i japin përparësi sigurisë. Gjatë katër viteve të fundit, ato kanë marrë vëmendje të vazhdueshme nga qeveria”, shpjegoi Laura Bonilla, zëvendësdrejtoreshë në Fondacionin për Paqe dhe Pajtim.

Një goditje ndaj themelimit konservator

Sipas ekspertëve, suksesi i De la Espriella nxjerr në pah gjithashtu ndjenjën në rritje anti-themeluese në Kolumbi. Avokati, i cili nuk ka kandiduar kurrë më parë për poste publike, e mundi lehtësisht rivalen e tij kryesore të së djathtës, senatoren Paloma Valencia, e cila mbështetej nga ish-presidenti Alvaro Uribe.

Zgjedhjet e së dielës parashikoheshin të ishin një garë e ngushtë midis Valencias dhe de la Espriellës, të cilët të dy mbetën pas Cepedës në sondazhe. Por, ndërsa u numëruan fletët e votimit të së dielës, Valencia dështoi me më pak se 7% të votave. Miguel Silva, një konsulent politik kolumbian, ia atribuoi një pjesë të suksesit të de la Espriellës mesazheve të tij të fushatës. Sipas tij, De la Espriella e përdori fushatën e tij për të bërë një dallim midis atyre që kanë dhe atyre që nuk kanë, atyre që kanë përfituar nga qeveria dhe atyre që ndihen të injoruar.

Anketuesit parashikuan se e djathta do të ndahej në raundin e parë, duke i hapur rrugën Cepedës për të fituar më shumë vota, por de la Espriella mori miliona vota nga konservatorët tradicionalë, duke shënuar një ndryshim në peizazhin politik të Kolumbisë. Cepeda përsëriti skepticizmin e presidentit në një fjalim të dielën në mbrëmje.

“Vetëm pasi komisionet e numërimit të votave ta kenë sqaruar plotësisht, qartë dhe tërësisht këtë çështje, do të komentojmë mbi rezultatet e sonte”, u tha ai mbështetësve.

Por kandidati dukej se e zbuti qëndrimin e tij këtë mëngjes, duke pranuar se nuk kishte prova për parregullsi në votim. Ai ishte pas de la Espriellës me më shumë se 670,000 vota. Ekspertët paralajmërojnë se Cepeda po humbet kohë të çmuar duke u përqendruar në akuzat për mashtrim dhe në vend të kësaj duhet të përqendrohet në bindjen e votuesve të moderuar. Një raund i dytë votimi, midis Cepedës dhe de la Espriellës, është planifikuar për 21 qershor. Në garë janë më shumë se një milion vota për kandidatin e qendrës, Sergio Fajardo, dhe 1.6 milion për Paloma Valencia.