Gjyq në Los Angeles për padinë e 20-vjeçares: Rrjetet sociale shkaktojnë depresion dhe ankth

Në Los Angeles ka përfunduar një proces gjyqësor i rëndësishëm ku kompanitë e mëdha të teknologjisë, përfshirë Meta Platforms dhe YouTube, janë përballur me një juri për përgjegjësinë që mund të kenë në ndikimin e rrjeteve sociale tek përdoruesit, veçanërisht tek fëmijët dhe adoleshentët.

Sipas padisë, këto platforma janë krijuar me funksione që nxisin përdorim të tepruar dhe mund t’i bëjnë përdoruesit viktima të varësisë digjitale, duke dëmtuar shëndetin e tyre mendor.

Paditësja kryesore në këtë rast është një 20-vjeçare e identifikuar me inicialet KGM, ose si Kaley nga avokatët e saj. Ajo pretendon se përdorimi i hershëm i aplikacioneve, duke filluar me YouTube në moshën 6-vjeçare dhe më pas Instagram në moshën 9-vjeçare, çoi në probleme serioze të shëndetit mendor, përfshirë depresionin, ankthin dhe probleme me imazhin e trupit.

Sipas dokumenteve të dorëzuara në gjykatë, përdorimi i gjerë dhe i vazhdueshëm i këtyre platformave ndikoi edhe në marrëdhëniet e saj me familjen dhe shkollën.

Avokatët e paditëses kanë argumentuar para jurisë se funksione të tilla si “scroll” i pafundëm, videot që nisin automatikisht (autoplay), njoftimet e vazhdueshme dhe sistemi i “pëlqimeve” janë projektuar për të tërhequr vëmendjen e përdoruesve dhe për t’i mbajtur ata të angazhuar për kohë sa më të gjatë.

Sipas tyre, këto veçori krijojnë reagime neurologjike të ngjashme me varësinë ndaj substancave, duke i shtyrë përdoruesit të rikthehen vazhdimisht në platformat sociale.

Gjatë procesit u paraqitën edhe dokumente të brendshme të kompanive, ku përfshihen komente të punonjësve që e kanë përshkruar përdorimin e rrjeteve sociale si “përdorimi i Instagram si një drogë”, duke nxitur debat mbi ndikimin që këto produkte mund të kenë në trurin dhe sjelljen e të rinjve.

Nga ana tjetër, kompanitë kanë mohuar çdo përgjegjësi. Përfaqësuesit e Meta dhe YouTube kanë argumentuar se problemet shëndetësore të paditëses nuk janë shkaktuar nga përdorimi i platformave dhe se ekzistojnë mjete sigurie për të ndihmuar përdoruesit.

Avokatët e tyre kanë deklaruar gjithashtu se faktorë të tjerë në jetën personale të paditëses mund të kenë ndikuar në sfidat e saj të shëndetit mendor.

Në padinë fillestare ishin përfshirë edhe dy kompani të tjera të mëdha të rrjeteve sociale, TikTok dhe Snapchat, por ato arritën marrëveshje jashtëgjyqësore para fillimit të procesit dhe u tërhoqën nga çështja.

Ky gjyq konsiderohet një nga rastet e para që mund të krijojë precedent ligjor për mijëra padi të ngjashme kundër kompanive të teknologjisë në të ardhmen. Vendimi i jurisë mund të ketë pasoja të gjera për mënyrën se si dizajnohen dhe rregullohen platformat digjitale në lidhje me shëndetin mendor dhe përdorimin e tyre nga të rinjtë.