Qyteza e Gajtanit, vendbanimi ilir që të kthen pas në kohë

Rrugëtimi nga “Shpella e Gajtanit” për në rrënojat arkeologjike të qytezës së hershme jashtë Shkodrës është një itinerar i këndshëm dhe i lehtë për t’u bërë me ecje.

I ngjashëm me rrugëtimin e lashtë që kanë bërë dikur banorët e kësaj zone “Udhëtarët” Loneta Progni dhe Renaldo Salianji sjellin së bashku me profesorin e gjeografisë Aleks Dushi të veçantat e këtij rrugëtimi.

Rrugës gjenden lehtësisht copëza enësh balte të cilat profesor Dushi thotë se mund të jenë të shekullit të VI-të. Profesori thotë se zona ka qenë e njohur për prodhimin e këtyre enëve dhe lidhet edhe me gjetjet arkeologjike të bëra më tutje në zonën e Komanit nga arkeologia Hënë Spahiu.

Profesor Dushi tha se një ndër arsyet e pranisë së copëzave qeramike, është se dikur në këtë zonë mendohet të ketë pasur një punishte qeramikeje ndërsa shumica e enëve përdoreshin për vaj dhe verë.

Interesant ishte e ashtuquajtura “besa e gjarprit”, traditë e lashtë kjo, të cilën e interpretoi Loneta. Kjo “besë” ishte një thirrje pagane drejtuar natyrës për mbrojtje nga gjarpërinjtë.

Rrënojat e qytezës së Gajtanit shihen lehtësisht me sy pasi janë ende një masiv i madh gurësh me trashës deri në 3.5 metra, ose ndryshe sa tre njerëz të rreshtuar për-një-anë.