“Udhëtarët” ndalen në Matin historik, plot aventura

“Matjanët janë njohur për trimëri, guxim dhe besnikëri,” – thoshte rilindasi Sami Frashëri për një nga zonat që ka nxjerrë personalitete të mëdha të historisë së Shqipërisë. Pikërisht kjo zonë është vizituar në serinë e radhës nga “Udhëtarët” Loneta Progni dhe Renaldo Salianji.

Mati është njohur për historitë e lavdishme të luftërave të Gjergj Kastrioti Skënderbeut dhe faktit se atje pati lindur gjithashtu i ati, Gjon Kastrioti, i cili në fund-vitet 1300 e kishte kthyer këtë krahinë në një zonë tejet të zhvilluar kryesisht për tregtinë. Përveç kësaj, disa shekuj më vonë në Mat lindi Ahmet Zogu, i cili në vitet 1928-1939 mbretëroi Shqipërinë.

Për këtë fakt, kjo krahinë thuhet rëndomtë se është “toka e mbretërve”.

Burreli është zona urbane më e zhvilluar e Matit. Ndodhet rreth 100 kilometra rrugë automobilistike në veri të Tiranës dhe 36 kilometra në perëndim të Bulqizës – vendqëndrim i episodit të shkuar për Udhëtarët. Përveç faktit se qyteti ofron një mundësi të mirë për “Udhëtarët”, rrethinat janë gjithashtu interesante për t’u vizituar.

Lexoni gjithashtu: 3 vendet më të pashkelura në Bulqizë

Rreth 25 kilometra në lindje të Burrelit, në fshatin Vig, ndodhet një livadh i rrethuar me pemë të larta shekullore. Gojëdhënat flasin se në këtë zonë qe varrosur një funksionar i lartë i ushtrisë turke dhe vizitohej për pelegrinazh e si rrjedhojë vendit i mbeti emërtimi “Livadhi i turkut”. Megjithatë ka shumë gjasa që zona ta ketë marrë këtë emër pasi livadhi mund të jetë përdorur si vendqëndrim i ushtrisë turke për të organizuar sulmet drejt rrethinave – ngjashëm “Livadhi i turkut” njihet një zonë edhe në Tropojë.

Rreth 6 kilometra më në lindje ndodhet i ashtuquajturi “Kepi i Skënderbeut”, një masiv guri gëlqeror në formë kërpudhe, i lartë mbi 140 metra. Edhe për këtë vend ka gojëdhëna sipas së cilave ushtria e Skënderbeut e ka kapërcyer atë për të shmangur një humnerë, ndërkohë që më i besueshëm është versioni që kepi është përdorur nga ushtria e Skënderbeut për të vëzhguar turqit.

Lexoni gjithashtu: 6 vende që nuk duhet t’i humbisni në Dibër nëse ju pëlqejnë aventurat

Gjetje arkeologjike të vitit 2015 tregojnë se zona e Matit ka qenë e banuar që në kohën e paleolitit, ndërsa në disa tuma ilire – të shumë shekujve më pas – janë gjetur stoli karakteristike të grave ilire. Një aspekt tejet interesant ky që tregon për civilizimin e zhvilluar. Këto aspekte mund të qasen më konkretisht në Muzeun Historik të Matit në qytetin e Burrelit.

Por për t’iu kthyer aspekteve të natyrës, Loneta udhëtoi në fshatin Bruç, rreth 20 kilometra në veri të Burrelit, ku disa shpella mahnitëse janë atraksion fantastik për turizmin e aventurës. Një prej shpellave quhet “Shpella e birme”, pasi ka dy-tre dalje dhe një të çarë të madhe përsipër që ofron një peizazh magjepsës. Kjo shpellë ofron një pamje të pazakontë ndryshe nga shpellat e tjera në Shqipëri.

Lexoni gjithashtu: 6 pika që duhen vizituar me patjetër në Valbonë

Jo shumë larg shpellave, në Rukaj ndodhet burimi i Shutresë, një burim uji i shenjtë për banorët e zonës që ja vlen gjithashtu të vizitohet, pasi nuk shteron kurrë as gjatë periudhës së verës.

Por nga Mati “Udhëtarët” nuk mund të largoheshin pa vizituar Burgajetin e njohur si vendlindja e mbretit Ahmet Zogu dhe sarajeve të Zogollëve. Megjithatë vlen të thuhet se prej tyre nuk ka mbetur asgjë pasi edhe themelet e tyre u shkatërruan gjatë periudhës së diktaturës.

Deri më tani “Udhëtarët” kanë eksploruar Shkodrën, Malësinë e Madhe, Pukën, Fushë-Arrëzin, Lezhën, Mirditën, Kukësin, Dibrën dhe Bulqizën, ndërsa deri në fund të muajit korrik pritet të vizitojnë të gjitha vendet e tjera të Shqipërisë.